ในวันที่ชีวิตหรือการงานขาดสมดุล คิดไม่ตก ไปจนถึงจิตตก จะทำอย่างไรได้บ้าง มุ่งมั่นไปก็แน่น ฟุ้งซ่านไปก็มั่ว สมดุลที่แท้จริงอาจคือการเคลื่อนไป เพื่อสร้างความกลมเกลียวภายใน หรือ เปิดรับความเป็นไปภายนอก
ในระดับบุคคล ความกลมเกลียวภายใน อาจหมายถึง การฝึกสติ บ่มเพาะสมาธิ การภาวนา หรือการให้เวลาเยียวยาตนเอง
สติ (Mindfulness) มาจากรากศัพท์ของภาษาบาลีว่า Sati ซึ่งหมายถึงการสังเกตอย่างเป็นกลางโดยปราศจากความลำเอียง คือการตระหนักรู้ ณ ที่นี่และขณะนี้ (Here and Now) ตระหนักรู้ว่าคิดอะไร รู้สึกอย่างไร โดยปราศจากการต่อต้าน (Subirana, 2014)
สมาธิ (Meditation) ว่ามาจากรากศัพท์ภาษาลาตินว่า Mederi เป็นที่มาของคำว่า Medical, Medicine, Meditation และคำว่า Medication ในภาษาอังกฤษนั้น แปลว่า การเยียวยารักษา (Healing) ฮิปโปเครติส (Hippocrates) ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็น บิดาแห่งการแพทย์ ได้กำหนดความหมายของ คำว่า ความเจ็บป่วย (Illness) ว่าคือการขาดความกลมเกลียว และกำหนดความหมายของ คำว่า สุขภาพ (Health) ว่าคือความกลมเกลียวที่เต็มเปี่ยม (Full Harmony) เมื่อเราทำสมาธิก็เหมือนได้คืนความกลมเกลียวภายใน (Subirana, 2014)
ในระดับกลุ่ม การสร้างความกลมเกลียวภายใน คือ การนำตนเองไปรวมกลุ่มกับเพื่อน ๆ ที่สนใจคล้ายกัน บ่มเพาะเป็นชุมชนเล็ก ๆ (Hub หรือ Node) ด้วยเจตจำนงร่วมกัน และมีกิจกรรมที่ทำซ้ำ ๆ ร่วมกันได้ เกื้อกูลให้เกิดสติและสมาธิในการเรียนรู้ร่วมกัน
ในระดับองค์กร ความกลมเกลียวภายใน ก็คือ การบ่มเพาะวัฒนธรรมองค์กร และพัฒนากระบวนการทำงานภายในองค์กรให้มีความชัดเจนลงตัว
ในระดับบุคคล การเปิดรับความเป็นไปภายนอก อาจหมายถึงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้อื่น การเข้าพึ่งกัลยาณมิตร หรือการให้สังคมช่วยเหลือ (Social Support)
ในระดับกลุ่ม การเปิดรับความเป็นไปภายนอก คือ การเชื่อมชุมชน Hub หรือ Node ต่าง ๆ ให้เกื้อกูลกันเป็น Network เหมือนเครือข่ายใยสมอง (Neuronal Network) ด้วยใจที่เปิดกว้าง เพื่อโอบรับความหลากหลาย มีความรักในชุมชน Hub หรือ Node อื่น ๆ เกื้อกูลให้เขากลมเกลียวภายใน คิดเพื่อเขา ทำเพื่อเขา
ในระดับองค์กร การเปิดรับความเป็นไปภายนอกก็คือ การปรับตัวให้เหมาะสมเท่าทันปัจจัยภายนอก ได้แก่ PESTEL (Political, Economic, Social, Technology, Environment และ Legal) คือ การเมือง เศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี สภาพแวดล้อม และ กฎหมาย
--- รัน ธีรัญญ์
แรงบันดาลใจจาก จิตวิญญาณเพื่อสังคม กับ นพ. ประเวศ วะสี
Reference: Subirana, M. (2014). The Value of Meditation and Mindfulness: Key Facilitation Skills. doi 10.12781/978-1-907549-20-5-2
งานเขียนที่เกี่ยวข้อง