สิ่งที่ผู้บริหาร ควรรู้เกี่ยวกับ Ai

Ai เร็วเกินกว่าจะลังเลสงสัย ถึงวันนี้ อย่างน้อยผู้บริหาร และผู้นำองค์กรควรรู้อะไรเกี่ยว Ai ผมขอสรุปบทความจาก MIT Sloan และ Harvard Business Review เพื่อให้ผู้บริหาร และผู้นำองค์กร ก้าวสู่ชุดความคิดและก้าวทัน เกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ ดังนี้ครับ

🌸1. Gain hands-on experience.

ลงมือใช้งานจริง: ผู้บริหารควรทดลองใช้ AI ด้วยตนเอง เพื่อเข้าใจการทำงาน ความสามารถ และข้อจำกัดของระบบ AI ในปัจจุบัน

🌸2. Encourage AI use among employees. 

ส่งเสริมการใช้งาน AI ในองค์กร: ควรจัดกิจกรรมหรือโครงการที่เปิดโอกาสให้พนักงานได้ทดลองและเรียนรู้การใช้ AI ในงานของตนเอง

🌸3. Think about AI as an R&D investment. 

มองว่า AI เป็นการลงทุนด้านวิจัยและพัฒนา: การนำ AI มาใช้ควรถูกมองว่าเป็นการลงทุนระยะยาว ไม่ใช่เพียงค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานระยะสั้น

🌸4. Consider what it means to have access to vast amounts of data. 

พิจารณาการเข้าถึงข้อมูลจำนวนมาก: AI ช่วยให้องค์กรสามารถเข้าถึงและใช้ข้อมูลได้มากขึ้น ซึ่งสามารถนำมาใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์หรือปรับปรุงกระบวนการทำงาน

🌸5. Use AI to improve experiences for customers and employees.

ปรับปรุงประสบการณ์ของลูกค้าและพนักงาน: การใช้ AI สามารถช่วยปรับแต่งบริการให้ตรงกับความต้องการของลูกค้า และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของพนักงาน

🌸6. Keep ethical considerations in mind. 

คำนึงถึงจริยธรรมในการใช้ AI: ผู้บริหารควรให้ความสำคัญกับการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม โปร่งใส และรับผิดชอบ รวมถึงการปกป้องข้อมูลที่สำคัญขององค์กร

ขณะที่ MIT Sloan แนะนำให้ผู้บริหารเรียนรู้และทดลองใช้ AI ด้วยตนเองเพื่อเข้าใจศักยภาพและข้อจำกัด บทความของ Harvard ช่วยเสริมว่า AI นั้นมีบทบาทสำคัญในระดับการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ และการร่วมมือระหว่าง “AI กับมนุษย์” จะเป็นรูปแบบที่ทรงพลังที่สุดสำหรับอนาคตของการบริหารองค์กร

🌳1. AI excels in strategic decision-making

AI มีศักยภาพสูงในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์

งานวิจัยจาก Harvard พบว่า AI สามารถประเมินสถานการณ์และตัดสินใจในประเด็นเชิงกลยุทธ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าผู้บริหารในหลายกรณี โดยเฉพาะเมื่อมีข้อมูลที่ซับซ้อนจำนวนมาก

🌳2. Its advantages include speed and freedom from human bias

ข้อได้เปรียบของ AI คือ ความเร็วและไม่มีอคติส่วนตัว

AI ไม่ได้รับอิทธิพลจากอารมณ์หรืออคติแบบมนุษย์ และสามารถวิเคราะห์ตัวเลือกหลายพันแบบในเวลาอันสั้น ช่วยลดความเสี่ยงจาก “gut feeling” ที่อาจผิดพลาดได้

🌳3. Limitations remain in social and contextual understanding

แม้ AI จะเก่งในการวิเคราะห์ข้อมูล แต่ยังมีข้อจำกัดที่สำคัญ เพราะยังขาดความสามารถในการเข้าใจบริบททางสังคม ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล หรือแรงจูงใจที่ซ่อนอยู่ ซึ่งมนุษย์ยังคงได้เปรียบในด้านนี้

🌳4. The best outcome comes from human-AI collaboration

ทางเลือกที่ดีที่สุด คือ การทำงานร่วมกัน AI ไม่ได้มาแทนที่ CEO หรือผู้นำองค์กร แต่ควรเป็น “ผู้ช่วย” ที่ช่วยให้ผู้นำสามารถตัดสินใจได้ดีขึ้นและเร็วขึ้น ด้วยข้อมูลที่ครบถ้วนและมุมมองที่หลากหลาย

Ai ไม่ได้เติบโตแบบเส้นตรงตามเวลาที่ผ่านไป แต่จะเติบโตแบบก้าวกระโดดยิ่งกว่าที่เป็นอยู่ ในขณะที่การคาดการณ์ของมนุษย์ยังคงเป็นแบบเส้นตรง ดังนั้น สื่งแรกที่ต้องคิด ก็คือ การลงมือทำ ข้อไหนที่ทำแล้ว มีบทเรียนอะไร ข้อไหนที่ยังไม่ได้ลอง ก็ต้องลอง สิ่งสำคัญคือพร้อมยกเลิก เปลี่ยนแปลง เพื่อก้าวสู่เครื่องมือที่มีประสิทธิภาพ และการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Life-long Learning) 

ในขณะเดียวกัน จำเป็นต้องใส่ใจในประเด็นที่ AI มีผลต่อสภาพแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติในทั้งด้านบวกและด้านลบ ดังนี้ครับ

❎️🌎ผลกระทบด้านลบ

1. การใช้พลังงานสูงในการฝึกโมเดล AI

การฝึกโมเดลขนาดใหญ่ (เช่น GPT หรือระบบภาพ AI) ต้องใช้พลังงานมหาศาล ส่งผลให้เกิดการปล่อยคาร์บอนจำนวนมาก ตัวอย่าง: การฝึกโมเดลขนาดใหญ่หนึ่งครั้งอาจปล่อย CO₂ เท่ากับการใช้รถหนึ่งคันหลายปี

2. การใช้ทรัพยากรฮาร์ดแวร์จำนวนมาก

ความต้องการ GPU และเซิร์ฟเวอร์ที่เพิ่มขึ้นส่งผลต่อการผลิตและการบริโภคโลหะหายาก เช่น ลิเทียม โคบอลต์ ฯลฯ การผลิตฮาร์ดแวร์เหล่านี้มีผลต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การทำเหมืองและการใช้สารเคมี

✅🌎️ผลกระทบด้านบวก

1. การจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างชาญฉลาด

AI ช่วยคาดการณ์และจัดการน้ำ ป่าไม้ การใช้ที่ดิน และพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การใช้ AI เพื่อทำนายภัยแล้งหรือไฟป่า และปรับกลยุทธ์การจัดการให้สอดคล้อง

2. ช่วยลดของเสียและเพิ่มประสิทธิภาพ

AI ในภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมสามารถช่วยให้ใช้น้ำ ปุ๋ย และพลังงานในปริมาณที่เหมาะสม ในภาคพลังงาน AI ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของโครงข่ายพลังงานไฟฟ้า (Smart Grid)

AI เปรียบเสมือน "ดาบสองคม" ที่ทั้งสร้างโอกาสในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และสร้างผลกระทบถ้าหากไม่มีการบริหารจัดการ ดังนั้น “การพัฒนา AI อย่างยั่งยืน (Sustainable AI)” จึงเป็นประเด็นสำคัญในอนาคต

--- รัน ธีรัญญ์, Ph.D.

Reference: 

• Kristin Burnham. (2024). What executives need to know about AI. MIT Sloan School of Management.
• Hamza Mudassir, Kamal Munir, Shaz Ansari, Amal Zahra. (2024). AI Can (Mostly) Outperform Human CEOs. Harvard Business Review.