การวิเคราะห์ความแตกต่างบนแผนงบประมาณ คือการเปรียบเทียบ ผลการดำเนินงานจริง (Actual) กับ งบประมาณที่ตั้งไว้ (Budget) เช่น ยอดขายจริงกับยอดขายตามงบ และต้นทุนจริงกับต้นทุนมาตรฐาน
มีความสำคัญเพราะช่วยให้ผู้บริหารรู้ว่าผลงานเป็นไปตามแผนหรือไม่ ค้นหาสาเหตุของผลต่าง ควบคุมต้นทุนและแก้ไขปัญหาได้ทันเวลา รวมถึงใช้ปรับปรุงการวางแผนในงวดถัดไป